»

Giá vàng giao ngay thế giới 9h06' ngày 19/12: 144,62 USD/chỉ. Giá vàng 9999 tại Hà Nội 8h58' ngày 19/12 mua: 3512 nghìn đồng/chỉ, bán: 3529 nghìn đồng/chỉ. Chỉ số chứng khoán ngày 19/12: VN-Index: 523,09 - 5,36 HNX-Index : 81,32 - 1,38  Thời gian giao dịch phục vụ khách hàng tại các Chi nhánh, PGD, QTK của VietinBank – Từ thứ 2 tới thứ 6: Từ đầu giờ sáng tới 17h00 (trừ ngày lễ, tết).

Khó khăn và thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu

Phạm Thị Thanh Nga
Sở giao dịch VietinBank

Tính đến hết tháng 9/2012, kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Việt Nam đạt 167,5 tỷ USD, thặng dư thương mại đạt 34 triệu USD. Đây là một trong những kết quả nổi bật trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, một bước chuyển quan trọng trong hoạt động XNK, khi mà nhiều năm Việt Nam ở trong tình trạng nhập siêu. Rất nhiều thách thức đang đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp (DN) để làm sao hoạt động XNK đạt đươc mục tiêu đúng như Chính phủ đã đề ra i. Bài viết này đề cập đến thuận lợi, khó khăn đối với XNK của Việt Nam, đồng thời đưa ra một số giải pháp của VietinBank nhằm giúp DN XNK duy trì và phát triển.

Những khó khăn và thuận lợi trong hoạt động XNK
Hoạt động XNK đang phải đối mặt với khó khăn đến từ các yếu tố trong nước và thế giới. Sức tiêu thụ hàng hóa trong nước chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt thể hiện ở các chỉ số tiêu dùng, chỉ số sản xuất công nghiệp giảm hoặc có mức tăng không đáng kể; hàng tồn kho nhiều;.v.v. đã tạo sức ép lên tính khả thi đối với các phương án sản xuất kinh doanh (SXKD), làm cho các DN trong đó có DN nhập khẩu (NK) nguyên phụ liệu cho đầu vào SXKD dè dặt, chưa muốn mở rộng đầu tư, sản xuất.

Khủng hoảng kinh tế thế giới làm cho thị trường tiêu thụ của hàng hóa xuất khẩu (XK) gặp rất nhiều khó khăn và chưa thể phục hồi trong ngắn hạn. Sức tiêu thụ tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản,v .v đã giảm đáng kể làm cho các DNXK Việt Nam rơi vào tình trạng thiếu đơn hàng, đặc biệt là trong dài hạn. Bên cạnh đó, do khó khăn kinh tế của chính các quốc gia NK, mà các quốc gia này đã và đang tiếp tục tăng cường áp dụng các biện pháp bảo hộ sản xuất trong nước như hàng rào kỹ thuật, rào cản thương mại, chống bán phá giá v .v. Điều này đặt các DNXK Việt Nam trước nguy cơ mất thị phần tại nhiều thị trường lớn trên thế giới.

Tiếp đến, những lợi thế về nhân công giá rẻ, nguyên liệu dồi dào của hàng hóa Việt Nam trên thị trường thế giới đang dần mất đi do bản thân các quốc gia XK khác cũng đang áp những phương thức cạnh tranh nếu không bằng việc cung cấp lao động giá rẻ thì lại thông qua các biện pháp tích cực nhằm nâng cao năng suất.

Bên cạnh các khó khăn, hoạt động XNK cũng được hậu thuẫn bởi hàng loạt các yếu tố thuận lợi. Ở trong nước, lãi suất cho vay VND đã liên tục được điều chỉnh tiệm cận với nhu cầu của các DN. Trong thời gian qua Chính phủ và NHNN liên tục có những giải pháp nhằm kích thích tăng trưởng. Theo tính toán, trong những tháng cuối năm 2012 sẽ có hàng ngàn tỷ đồng vốn đầu tư công được chi tiêu vào nền kinh tế. Số vốn đầu tư công này có thể giúp giải quyết những vấn đề tồn kho, cải thiện tổng cầu của nền kinh tế, làm tăng nhu cầu NK. Bên cạnh đó, sự ổn định của thị trường ngoại hối với nguồn cung USD dồi dào sẽ giúp NHNN có thể đưa ra và thực hiện các giải pháp tài chính tiền tệ chung tay cùng Chính phủ trong việc phục hồi, phát triển SXKD trong nước.

Trên thế giới, giá hàng hóa thế giới đang trong xu hướng giảm, đặc biệt là giá các mặt hàng nguyên, nhiên vật liệu chủ chốt như sắt thép, xăng dầu. Có thể nói rằng, đây là cơ hội rất tốt để cho các DN chủ động sắp xếp lại hoạt động SXKD của mình, đón đầu xu thế tăng trưởng trong tương lai không xa.

Theo nhiều chuyên gia phân tích, tác động của khủng hoảng kinh tế đối với hàng XK của Việt Nam là không quá lớn bởi hàng XK của Việt Nam chủ yếu là hàng thiết yếu. Do đó, cầu đối với loại hàng này không co giãn nhiều trong tình trạng suy thoái kinh tế. Thậm chí trong một vài trường hợp, còn có sự gia tăng trong nhu cầu hàng XK từ Việt Nam do dưới tác động thu nhập giảm, tiêu dùng tại các quốc gia NK chuyển dịch sang hàng hóa có xuất xứ từ các nước như Việt Nam. Vấn đề của các DN Việt Nam là phải tăng cường công tác nghiên cứu thị trường, thay đổi danh mục hàng hóa XK, phù hợp với từng thị trường XK riêng biệt. Bản thân nhiều  quốc gia lớn cũng trong nỗ lực phục hồi kinh tế, liên tục đưa ra những biện pháp nới lỏng, gói kích cầu. Đây là yếu tố quan trọng kích thích nhu cầu tiêu dùng, tạo cơ hội thuận lợi cho các DN Việt Nam đẩy mạnh hoạt động XK hàng hóa.

VietinBank đồng hành cùng các DN XNK
Hiểu được những khó khăn của các DN XNK, với ưu thế là một ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại (TTQT&TTTM), chiếm lĩnh thị phần lớn (năm 2011, thị phần doanh số TTQT&TTTM của VietinBank là 14%) và là ngân hàng đầu tiên trong các NHTM Việt Nam có trung tâm xử lý nghiệp vụ TTQT&TTTM, VietinBank luôn nỗ lực nghiên cứu đưa ra các giải pháp về vốn, thị trường, sản phẩm và các hỗ trợ khác nhằm giúp DN duy trì, mở rộng và phát triển hơn nữa. Điển hình như sau:

Thứ nhất, đi đầu trong việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, chia sẻ khó khăn với DN, VietinBank chủ động triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi lãi suất, phù hợp với đặc thù khách hàng như: gói tín dụng 5,000 tỷ đồng hỗ trợ khách hàng cá nhân và hộ gia đình vay SXKD với mức lãi suất ưu đãi ngắn hạn là 10,99%/năm, đối với các khoản vay trung/dài hạn là 11,99%/năm trong thời hạn ưu đãi; gói tín dụng 15000 tỷ đồng cho DN với lãi suất ưu đãi 8,95%/năm. Từ ngày 01/10/2012, VietinBank triển khai chương trình “Chung tay vượt khó cùng DN vừa và nhỏ”, theo đó, DNVVN vay vốn ngắn hạn phục vụ SXKD được hưởng lãi suất ưu đãi giảm tới 3% so với lãi suất cho vay thông thường,.v.v.

Thứ hai, với 3 Chi nhánh nước ngoài tại Đức, Lào và mạng lưới hơn 900 ngân hàng đại lý trên toàn cầu, VietinBank đáp ứng tốt nhất nhu cầu tìm hiểu đối tác của các DN XNK khi làm ăn buôn bán không chỉ tại các thị trường truyền thống như EU, Mỹ, Nhật,.v.v mà còn tại các thị trường như: Châu Phi, Mỹ Latin, Myanmar,.v.v. Điều này đặc biệt quan trọng các DN XNK muốn mở rộng thị trưởng hoạt động mà chưa nắm bắt chắc chắn được rủi ro xuất phát từ quá trình làm việc giữa các đối tác cách nhau về không gian, thời gian và tập quán địa phương.

Thứ ba, song song với việc cung cấp các sản phẩm TTQT&TTTM truyền thống, VietinBank tiên phong trong việc nghiên cứu, triển khai hàng loạt sản phẩm mới phục vụ DN XNK như: huy động vốn ngoại tệ giá rẻ từ các công cụ TTTM, rút vốn từ chương trình GSM 102 - chương trình tài trợ XK nông sản Mỹ của Tổ chức Tín dụng Hàng hóa (CCC) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ từ đó cung cấp nguồn vốn giá cạnh tranh cho các DN XNK;.v.v. Đặc biệt, bao thanh toán – sản phẩm hỗ trợ hữu hiệu cho DNXK/ DN bán hàng nhận được nguồn tài trợ khi ký hợp đồng thương mại với DNNK/ DN mua hàng có điều khoản thanh toán theo phương thức tài khoản mở, chuyển tiền và nhờ thu trả chậm - đã được VietinBank triển khai thành công và nhận được rất nhiều sự quan tâm từ các DN XNK.

Tóm lại, từ nay đến cuối năm, các DN XNK còn rất nhiều công việc cần làm. Các DN cần phát huy nội lực, tận dụng ngoại lực, trong đó có sự hỗ trợ rất lớn từ Chính phủ, các bộ ngành liên quan và ngân hàng để hoàn thành mục tiêu của mình, góp phần hoàn thành mục tiêu XNK chung của Quốc gia.

------------------------------------

i  : Tại Chương trình hành động thực hiện chiến lược XNK hàng hóa thời kỳ 2011-2015, định hướng đến năm 2030, Chính phủ đưa mục tiêu tăng trưởng XK hàng hóa bình quân 11% - 12%/năm trong thời kỳ 2011-2020, tăng trưởng NK bình quân tăng 10% - 11%/năm.

Tài liệu tham khảo:
- Tình hình XNK Việt Nam tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2012, tại www.customs.gov.vn/default.aspx
- Các website liên quan: www.baohaiquan.vn, www.moit.gov.vn
- Các sản phẩm dịch vụ của VietinBank.