»

Giá vàng giao ngay thế giới 9h02' ngày 19/9: 147,43 USD/chỉ. Giá vàng 9999 tại Hà Nội 8h53' ngày 19/9 mua: 3588 nghìn đồng/chỉ, bán: 36029 nghìn đồng/chỉ. Chỉ số chứng khoán ngày 19/9: VN-Index: 613,29 - 2,50  HNX-Index : 88,89 + 0,81  Thời gian giao dịch phục vụ khách hàng tại các Chi nhánh, PGD, QTK của VietinBank – Từ thứ 2 tới thứ 6: Từ đầu giờ sáng tới 17h00 (trừ ngày lễ, tết).

Về một số điểm mới trong chính sách trợ giúp doanh nghiệp nhỏ & vừa của Chính phủ

Ngô Tuấn Cường
Phòng Quản lý chi nhánh & thông tin

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành một số quy định mới nhằm trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hỗ trợ doanh nghiệp trên các phương diện như: trợ giúp tài chính; mặt bằng sản xuất; đổi mới, nâng cao năng lực công nghệ, trình độ kỹ thuật; xúc tiến mở rộng thị trường; tạo điều kiện cho doanh nghiệp (DN) tham gia kế hoạch mua sắm, cung ứng dịch vụ công; thông tin và tư vấn; trợ giúp phát triển nguồn lực... Một trong chính sách đó là Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về trợ giúp DNNVV được thay thế Nghị định số 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001 của Chính phủ về trợ giúp DNNVV. Trong phạm vi bài viết này xin trình bày một số nội dung chính của Nghị định 56.

1. Định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa
Một trong những điểm mới lớn nhất của Nghị định 56 là lần đầu tiên đưa ra một định nghĩa tương đối cụ thể về DNNVV phân định theo 3 loại hình: DN siêu nhỏ, DN nhỏ và DN vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của DN) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Trong đó, điểm nhấn quan trọng nhất tại điều 3 của Nghị định 56: “DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật” theo đó khu vực DNNVV đến nay không chỉ có DN, mà còn bao gồm có cả loại hình hợp tác xã và hộ kinh doanh cá thể.
Nghị định 56 cho phép xác định DNNVV theo 3 cấp: DN siêu nhỏ là DN có số lao động từ 10 người trở xuống; DN nhỏ là DN có tổng nguồn vốn từ 20 tỷ đồng trở xuống hoặc có số lao động từ trên 10 người đến 200 người (đối với DN hoạt động thương mại và dịch vụ thì tiêu chí tổng nguồn vốn được xác định từ 10 tỷ đồng trở xuống hoặc có số lao động từ trên 10 người đến 50 người); DN vừa là DN có tổng nguồn vốn từ trên 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng hoặc có số lao động từ trên 200 người đến 300 người (đối với DN hoạt động thương mại và dịch vụ thì tiêu chí tổng nguồn vốn được xác định từ trên 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng hoặc có số lao động từ trên 50 người đến 100 người).
Tuy nhiên tại Nghị định 56 việc phân loại DNNVV theo tiêu chí “quy mô tổng nguồn vốn” sẽ có khó khăn trong xác định loại hình DN do quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán) của DN hay thay đổi. Tổng nguồn vốn của DN bao gồm: vốn chủ sở hữu, vốn vay ngân hàng, phải trả người bán,…Trong khi vốn chủ sở hữu tương đối ổn định thì vốn vay ngân hàng và phải trả người bán lại thường xuyên biến động. Vì vậy tổng nguồn vốn của DN cũng thường xuyên biến động. Một DN được xếp vào loại DN nhỏ nhưng ngày mai có thể đã trở thành DN vừa và ngược lại.

2. Thành lập Quỹ phát triển DNNVV
Mục đích của Chính phủ thành lập Quỹ phát triển DNNVV là để trợ giúp DN nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới phát triển sản phẩm, đổi mới trang thiết bị kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, cũng như để có thể hỗ trợ vốn cho DN thực hiện đầu tư các dự án có khả thi thuộc lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích của nhà nước. Nguồn vốn của quỹ được cấp từ Ngân sách Nhà nước, vốn đóng góp các tổ chức trong nước, các khoản tài trợ từ tổ chức quốc tế… Đây cũng là một điểm mới của Nghị định 56.
Tuy nhiên việc thành lập Quỹ phát triển DNNVV được đưa ra, băn khoăn lớn nhất là làm thế nào để có nguồn cho quỹ này hoạt động. Nếu chỉ quy định nguồn vốn được lấy từ Ngân sách Nhà nước, từ sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế và sự đóng góp của DN thì chưa đầy đủ. Bởi lẽ nguồn ngân sách cấp còn hạn hẹp, DN đang gặp khó khăn thì khó có thể tham gia đóng góp vào quỹ. Vì vậy cần phải xã hội hoá nguồn quỹ và phải có đề án cụ thể. Đề án phải có phương án huy động vốn, cơ cấu vốn như thế nào, hỗ trợ DN những gì và DN sẽ được hưởng lợi từ nguồn quỹ này như thế nào.
Bên cạnh thành lập Quỹ phát triển DNNVV, Chính phủ vẫn khuyến khích thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng theo Nghị định 90 (số 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001). Tuy nhiên không phải tất cả các địa phương đều thành lập quỹ bảo lãnh, mà chỉ nơi nào thực sự có đủ điều kiện. Bộ Tài chính cần chủ trì xây dựng các văn bản pháp quy cho việc thành lập quỹ này.

3. Tạo điều kiện cho DN tham gia kế hoạch mua sắm, cung ứng dịch vụ công
Chính phủ và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương dành tỷ lệ nhất định cho các DNNVV thực hiện các hợp đồng hoặc đơn đặt hàng để cung cấp một số hàng hoá, dịch vụ công. Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành cơ chế khuyến khích DNNVV tham gia cung ứng các sản phẩm, dịch vụ công.

4. Quản lý Nhà nước về trợ giúp phát triển DNNVV
Nghị định 56 xác định rõ ràng nội dung quản lý nhà nước về trợ giúp phát triển DNNVV. Theo đó, tất cả các bộ, ban, ngành, địa phương khi ban hành văn bản pháp luật về trợ giúp DNNVV phải thông qua cơ quan quản lý nhà nước về trợ giúp phát triển DNNVV. Việc này sẽ tạo sự thống nhất trong quản lý nhà nước về trợ giúp DNNVV, tránh tình trạng phân tán, trùng lặp gây lãng phí.
Đặc biệt tại điều 16 đề cập đến Hội đồng khuyến khích phát triển DNNVV có nhiệm vụ tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển DN. Đây cũng là điểm mới để huy động tối đa nguồn lực xã hội thông qua Bộ Kế hoạch & Đầu tư tham mưu với Chính phủ hoạch định các chính sách có tính thực tiễn cao nhằm tạo dựng môi trường thuận lợi để phát triển DNNVV.

Việc ra đời Nghị định 56 là một tín hiệu đáng mừng phản ánh quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao vị trí quan trọng của DNNVV đối với nền kinh tế. DNNVV chiếm tới gần 97% trên tổng số DN cả nước (theo số liệu của Bộ Kế hoạch & đầu tư) có tác động rất lớn đến nền kinh tế với sự đóng góp 40% cho GDP. Chính vì vậy, hỗ trợ phát triển DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng của Chính phủ. Tuy nhiên để thực hiện thành công trên thực tế còn gặp một số khó khăn nhất định. Vì vậy, Chính phủ cần có sự đánh giá sát sao quá trình thực hiện Nghị định 56 trợ giúp phát triển DNNVV để kịp thời có các hướng dẫn và chỉnh sửa phù hợp./.